बुहपक्षीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगालको खाडीको प्रयास (बिमिस्टेक) को चौथो शिखर सम्मेलन भदौ १४ र १५ मा काठमाण्डुमा हुने भएको छ । नेपाल चार वर्षदेखि बिमिस्टेकको अध्यक्ष राष्ट्र हो । 

‘बिमिस्टेक सम्मेलनको मिति निश्चित भएको छ’, मंगलबार परराष्ट्र मन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले सञ्चारकर्मीसँग भने, ‘नेपाल आयोजक रहने चौथो सम्मेलन भदौ १४ र १५ मा हुनेछ ।’

भारतसँग सम्बन्ध चिसो भएको पाकिस्तानलाई अलग राखी सन् १९९७ मा यो अन्तर्राष्ट्रिय संगठन गठन भएको थियो । बिमिस्टेकमा नेपाल, भारत, बंगलादेश, भुटान, म्यानमार, श्रीलंका र थाइल्यान्ड सदस्य छन् । यसको पहिलो सम्मेलन सन् २००४ मा थाइल्याण्डमा भएको थियो । दोस्रो भारत र तेस्रो म्यानमारमा भएको थियो । सन् २०१४ मा तेस्रो शिखर सम्मेलन म्यानमारमा भएपछि चौथो शिखर सम्मेलन नेपालले आयोजना गर्न लागेको हो ।

म्यानमारपछि नेपालले यो संगठनको अध्यक्षता गरिरहेको छ । पूर्व निर्धारित कार्यक्रमअनुसार गत र्माच महिनामै सम्मेलन गरिसक्नु पर्ने थियो । नेपालमा भएको स्थानीय, प्रदेश एवं संघीय संसदको निर्वाचनका कारण सम्मेलन पछि सरेको हो ।

कुटनीतिक वृत्मा बिमिस्टेकलाई भारतको ‘माइनस पाकिस्तान’ रणनीतिको रुपमा पनि हेर्ने गरिन्छ । सन् २०१६ मा गोआमा सम्पन्न ब्रिक्स सम्मेलनमा दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क)लाई कुनै जानकारी दिइएन । बिमिस्टेकलाई भने आयोजक पर्यवेक्षक अतिथिको रूपमा निम्ता गरिएको थियो । पछिल्लो समय भारत सार्कलाई निस्क्रिय पारी पाकिस्तान बाहेकको विमिस्टेकलाई अघि बढाउने रणनीतिमा छ ।

त्यही भएर विमिस्टेक सम्मेलनका लागि भारतले पछिल्लो समय दवाब बढाइरहेको थियो ।

बिमिस्टेक अध्यक्ष समेत रहेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली पानी जहाजको माध्यमबाट बिमिस्टेक सदस्य राष्ट्रहरु एकआपसमा जोडिनु पर्ने पक्षमा छन् । जेठको दोस्रो साता विमिस्टेक महासचिब सहिदुल इस्लामसँग भेट गर्दै उनले भनेका थिए, ‘हामी आर्थिक सामाजिक विकासमा द्रुतगतिमा दौडनु पर्दछ । बिमिस्टेक यस प्रक्रियाप्रति प्रतिवद्ध छ । हामी बंगालको खाडी वरिपरिका मुलुक भएकोले यस क्षेत्रमा पानी जहाजको माध्यमबाट एकआपसमा जोडिँदा थप सहज हुनेछ ।’