
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली दुई तिहाई बहुमतको नेतृत्व गरी प्रधानमन्त्री चुनिएर विश्वासको मत समेत हासिल गर्नु भएको छ । (नेकपा) एमाले र नेकपा (माओवादी–केन्द्र) को संयुक्त तालमेल तथा संघीय समाजवादी फोरम नेपाल र राष्ट्रिय जनता पार्टी समेतको समर्थनमा क्रियाशिल वर्तमान सरकार नेपालको आधुनिक इतिहासकै सबभन्दा सबल सरकार हो भन्दा अत्युक्ति नहोला । पहिलो कार्यकाल नौ महिना सरकारको नेतृत्व गरेर हटाइनु भएका ओलीले त्यतिबेला भारतीय नाकाबन्दीको दृढतापूर्वक सामना गरेर आम आम रुपमा नेपालीहरुको लोकप्रियता हासिल गर्नु भएको थियो । नवगठित सरकारले प्राप्त गरेको जनमतको जग मूलतः दृढ अडान र त्यसबेलाका जनपक्षीय काम नै रहेको स्पष्ट छ ।
भारतसँगको तिक्त सम्बन्धलाई सामान्यीकृत गरेर मुलुकलाई विकास र समृद्धिको नयाँ युगतर्फ अग्रसर गराउनु उहाँ नेतृत्वको यस सरकारको प्रमुख जिम्मेवारी रहेको छ । यस घडीमा सफल ढंगले राष्ट्रको नेतृत्व गर्दा लामो समयसम्म मुलुकको नेतृत्व नेपाली कम्युनिष्टहरुले गरिरहनु सम्भव हुनेछ । खासगरी पश्चिम बंगाल, त्रिपुरा र केरलामा जनमतमार्फत नेतृत्व कम्युनिस्ट पार्टीले हासिल गरेको सफलता पुनरावृत्ति, प्रयोग र अभ्यास यहीँ अझ बिस्तारित रुपमा नै हुनेछ । यदि सफलतापूर्वक यस कार्यभारको नेतृत् वगर्न नसक्दा यो स्तरको सफलता अन्तिम अवसर जस्तै हुने खतरा पनि विद्यमान छ ।
प्रस्तुत छ, अाेलिसँगकाे कुराकानीमा अाधारित रही तयार गरिएकाे याे सामाग्री ः
आजको परिस्थितिमा नेपाललाई कसरी अगाडि बढाउने, प्राप्त उपलब्धिहरुको कसरी रक्षा, सुद्दढीकरण र जनताको हितमा प्रयोग गर्ने, राष्ट्रिय एकतालाई कसरी मजबुत बनाउने र आजको आर्थिक अबस्थाबाट समृद्ध नेपालको अवस्थामा कसरी उठाउने भन्नेबारे हामलाई ठुलो चिन्ता रहेको छ । आजको परिस्थिततिमा नेपाललाई यसका निम्ति हामीसँग लामो समय छैन, धेरै विचार–विमर्श र छलफल गरेन जान सक्दैनौं । दिनहरु त उत्तिकै लामा हुन्छन् तर समय बडो तीव्र गतिका साथ चल्छ । यदि उन्नइसौं शताब्दी र बीसौं शताब्दीलाई तुलना गर्यौं भने ती शताब्दीहरुको गतिमा विशाल अन्तर रहेको छ । यदि बीसौं र एक्साइसौं शताक्ब्दीहरुको गतिको तलना ग¥यौं भने असाधारण भिन्नता छ । आखिर शताब्दी त उही हो नि ? त्यसकारण अब विकास प्रक्रिया सामान्य गतिमा होइन, तीव्र गतिमा अगाडि बढ्छ ।
विकासका प्राथमिकताहरुः
हामीले केही लक्ष्य तय गरेका छौं । अन्तर्राष्ट्रिय सन्दर्भमा भन्दा यसलाई दुइवटा अर्थमा भन्न सकिन्छ । एउटा अल्पविकसित वा कम विकसिबाट तीन वर्षमा विकासशील देशमा आफूलाई स्तरोन्नति गर्नु छ । अर्को, दीगो विकास लक्ष्य –२०३० प्राप्त गर्नुपर्ने छ, जसभित्र १७ वटा लक्ष्य छन्, गरिवी निवारण, भोकमरीको अन्त्य, स्वास्थ्यको स्तर, शिक्षाको स्तर, वातावरणीय कुराहरु, पूर्वाधारहरु निर्माण आदि पूरा गर्नुपर्ने छ । साथै यसभित्र सामाजिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक पक्षहरु छन् । सामाजिक चेतना, साक्षरता, शिक्षा, मानव स्रोत साधनको विकासको हिसाबले असाधारण विकासका पक्षाहरु छन् । यसभित्र आकाङ्क्षाहरु छन् । संयुक्त राष्ट्रसंघ आफैले पनि र दुनियाले पनि यसलाई महत्वाकाङ्क्षी योजना लागेको छ भने हामी जो पछाडी परेका छौं, जस्ले पछाडिबाट दौडिएर अगाडि पुग्नु र त्यो महत्वाकाङ्क्षालाई छुनु अथवा त्यस लक्ष्यमा पुग्नु त्यति सजिलो छैन् । यी कामरुको तयारीमा म लागेको छु, प्रधानमन्त्री ओली भन्नुहुन्छ ।
अभियानमा संरचनागत समस्याहरु
हामीले केही लक्ष्य तय गरेका छौं । अन्तर्राष्ट्रिय सन्दर्भमा भन्दा यसलाई दुईवटा अर्थमा भन्न सकिन्छ । एउटा अल्पविकसित वा कम विकसितबाट तीन बर्षमा विकासशील देशमा आफूलाई स्तरोन्नति गर्नु छ । अर्को दीगो विकास लक्ष्य–२०३० प्राप्त गर्नुपर्ने छ । जसभित्र १७ वटा लक्ष्य छन्, गरिबी निवारण, भोकमरकिो अन्त्य, स्वास्थ्यको स्तर, शिक्षाको स्तर, वातावरणीय कुराहरु, पूर्वाधारहरु निर्माण आदि पूरा गर्नुपर्नेछ । साथै, यसभित्र सामाजिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक पक्षाहरु छन् । सामाजिक चेतना, साक्षरता, शिक्षा, मानव स्रोतसाधनको विकासको हिसाबले असाधारण विकासका पक्षहरु छन् ।
वातावरणीय कुराहरु, पूर्वाधारहरु निर्माण आदि पूरा गर्नपर्ने छ । साथै, यसभित्र सामाजिक, सांस्कृतिक र राजनीतिक पक्षहरु छन् । यसभित्र आकाङ्क्षाहरु छन् । संयुक्त राष्ट्रसंघ आफैले पनि र दुनियाले पनि यसलाई महत्वकाङ्क्षी योजना लागेको छ भने हामी जो पछाडि परेका छौं, जसले पछाडिबाट दौडिएर अगाडि पुग्नु र त्यो महत्वाकाङ्क्षालाई छुनु अथवा त्यस लक्ष्यमा पुग्नु त्यति सजिलो छैन । यी कामहरुको तयारीमा म लागेको छु । भूकम्पबाट प्रभावित पुनर्निर्माणका काम पनि बाँकी रहेका छन् । यस्तो अवस्थामा हामी समस्याहरुको चाङमा छौं, स्रोतहरुको अत्यन्त सीमितता छ । अर्थतन्त्र नाजुक अवस्थामा छ र ठूला अभिभाराहरुको सम्मुखमा छौं । चुनौतीहरु हाम्रा अगाडि छन् । तर, हामी यिनीहरुबाट भाग्दैनौं । यी समस्याहरुको सामना गछौं । त्यसैको तयारी अहिले भइरहेको छ ।
देशको समृद्धिमा प्रधानमन्त्री ओली :
कनुै पनि देशले धनी भएर विकास गरेका हुदैनन् । जुनसुकै देशले विकास गर्छ र धनी हुन्छ । ठूला ठूला जनसंस्या र भूगोल भएका, पछाडि परेका र गरिबीमा रहेका देशहरु पहिले नै विकसित भएर धनी भएका होइनन् । उनीहरुले धनी भएर र पैसा भएर विकास गरेका होइनन् । उनीहरु धनी पनि थिएनन्, विकसित पनि थिएनन् । विकास गर्नुपर्छ भनेर अठोट गरे र धनी भए । हामीसँग उर्वर धर्ती छ, यस धर्तीमा प्राकृतिक स्रोतहरु असाधारण छन् । हामीसँग खनिज छ जलस्रोत छ । वैकल्पिक ऊर्जाको सन्दर्भमा सौंर्य ऊर्जाको मात्र कुरा गर्यौ भने त्यसका निम्ति साह्रै राम्रो भुगोल, परिवेश र परिस्थिति छ । एवमरितले तालतलैया, नदी, झरनाफाटहरु छन् । हरिया पहाड हैर्दैमा तपाईले थाहा पाउनु सक्नुहुन्छ । ती कति उर्वर छन् । विकासका निम्ति भूगोल, वातावरण र स्रोत कस्तो छ ? यी प्रश्न मूख्य हुन् । प्रकृतिको कुरा मात्र होइन, हाम्रो ऐतिहासिकता र धार्मिकता पनि अनुपम छ । हाम्रो प्रकृतिको सुन्दरता, जादुमय आश्र्रचयमय बनावट, त्यसका धर्तीका निम्ति योगदान, त्यसले सिर्जना गरेको जैविक र वनस्पतीय विविधता, हाम्रो गौंरवपूर्ण इतिहास, जहाँ सभ्यता, संस्कृति, कला, साहित्य, धर्मजस्ता अनेक चीज यसको पृष्ठभूमिमा रहेका छन् । ती दर्शनीय छन् । प्राथनीय छन् र रमणीय छन् । यी सबै चीज हाम्रो विकासका आधारभुत हुन् ।
केही दशकपछि बनावटमा फरक पर्ला तर आज जतिबेला हामी विकास र समृद्धिको कुरा गरिरहेका छौं । यतिबेला हाम्रो जनसंख्या युवा छ । हामीसँग युवा जनशक्ति छ अहिले पनि चालिस पचास लाख युवा कामको खोजीमा बाहिर छन्, अथवा अलमलिएका छन् । हामीले रोजगारीका आकर्षक अवसर सिर्जना गरेर तिनीहरुकालाई फिर्ता बोलाउन सक्छौं । आह्वान मात्र गरेर हुँदैन, आकर्षक अवसरहरु सिर्जना गर्नुपर्छ । केही दशकपछि वनावटमा फरक पर्ला तर आज जतिबेला हामी विद्धान पुर्खाका सन्तान हौं । नेपाली धत्र्ति दुनियामा अगाडी थियो, बढि विकसित थियो । धेरै कुरा यहि पैदा भए । वंशाणुगत स्मरण (जनेटिक मेमोरी)ले हामी विकासका कुराहरु छिट्टै सिक्न सक्छौं । किनभने, हामीसँग अरुभन्दा विकसित पुर्खाको वंशाणु जिन छ । त्यसले हामीलाई आधुनिक, वैज्ञानिक र प्राविधिक ज्ञानको उचाइमा जान मद्दत गर्छ । तसर्थ, अलिकति शिक्षा, सीप वा तालिमजस्ता कुरामा ध्यान दिने बित्तिकै मानवीय सम्भावना, मानवभित्रको प्रतिभा, त्यसको पहिचान र विकास गर्ने तथा धर्तीभित्र रहेको प्रतिभालाई अगाडि बढाएपछि हामीले विकास गर्न सक्छौं ।
कार्यान्वयनका लागि बजेटः पैसा दास्रो कुरा हो । पैसाले विकास गर्ने होइन, मान्छेले विकास गर्ने हो । अवधारणा, दूरदृष्टि भिजन र प्रतिबद्धताले विकास गर्ने हो । अनि मात्र पैसाको कुरा आउँछ । पैसा भनेको त क्रण–सापट लिन, सहयोग माग्न, अर्मपर्म र एैचोपैचो गर्न सकिने कुरा मात्र हो । त्यो त्यति ठूलो कुरा होइन । त्यसकारण म भन्न चाहन्छु । पैसा हामीसँग कम छ, तर विकासका लागि पैसा छैन भनेर हिंड्नु पर्दैन । हाम्रा सहकर्मीहरु छन्, साथ दिनेछन्, सहयात्रीहरु छन्, विकासका साझेदारीहरु छन् । हाम्रो देशमा अलिकति गलत ढंगले राजनीति गर्न खोज्ने, विकासका प्रयासलाई बिथोल्न खोज्ने अबुझ वा स्वार्थी तत्वहरु सानो संख्यामा हुन एउटा कुरा हो । तर आम जनता विकासको आकाङ्क्षा राख्छन् । विकासका कामरुमा सरकार यदि समन्वयकारी र नेतृत्वदायी ढङ्गले अगाडि बढ्छ भने साथ दिन्छौं भन्ने मानसिकतामा छन् । ढुकुटि त असारतिर रित्तो भयो भने पनि मंसिरमा भरिइहाल्छ । अहिले जो ऋणात्मक अवस्था छ, यो इतिहासको पछिल्लो पटक हो । यस उप्रान्त ऋणात्मक हुन दिंइदैन ।
हाम्रा सही दृष्टिकोणहरु, नीतिहरु, व्यवहारहरु र प्रतिवद्धताहरु नै यसका कारण हुन् । हामीले झुट बोलेका छैनौं । जनतालाई छक्काएका छनौं । हामी भ्रष्ट होइनौं । भ्रष्टचार गरेका छैनौं, गर्दैनौं । हामीले जतिबेला मौका पायौं । गरेर देखायौं । अल्पमतको सरकार थियो । लामो समय काम गर्न पाएनौं । तर पनि केही ऐतिहासिक र कसैल मेट्न नसक्ने खालका छापहरु छोडेका छौं । हामीलाई गलत ढंगले हटाइयो । एउटा चक्रव्यूह थियो ।, त्यसमा पारियो । तर, हामीले त्यतिबेला हिँडेको बाटोका पैतालाका डोबहरु फेरि पनि मान्छेले देख्छन्, सम्झन्छन् । त्यसैकारण हामी पटकपटक सरकारमा आउन सक्यौं । दुई बर्ष अगाडि धेरै अप्ठ्यारो परिस्थितिमा एमालेले फेरि नेतृत्व गर्ने मौका पायो । व्यक्तिगत तवरमा पार्टीले मलाई जिम्मा दियो । पार्टीका तर्फबाट नेतृत्व गर्न । विगतदेखि हामीले गरेका काम, हामीले लिएका नीति र दृष्टिकोण र हाम्रा कामहरुबाट आर्जित अनुभवहरुलाई ठिक ढंगले प्रयोग गर्ने बाटो मैले लिएँ । जस्तो परिस्थिति थियो, त्यसमा हाम्रो भूमिका के हुनुपर्छ भनेर सोचेको हुँ । मैले आजका पुस्ता मात्र होइन, पूर्खा पनि सम्झिएको हुँ । वर्तमान मात्र होइन, भविश्य पनि हेरेको हुँ । मैले इतिहासका उतारचढाव मात्र सम्झिइन, एक्काइसौं शताब्दीका मूल्य–मान्यताहरु पनि सम्झिएको हुँ ।
© 2026 All right reserved to सेताेघर मिडिया नेटवर्क प्रा लि | Site By : Sobij