काठमाडौँ । सेतो दुबी एक गम्भीर छाला विकार हो, जसको कारण प्रभावित व्यक्तिको छालाको रंग गुमाउन थाल्छ। यो एक अटोइम्यून रोग हो, जसले जुनसुकै उमेरका व्यक्तिलाई पनि यसको शिकार बनाउन सक्छ। यस्तो अवस्थामा यस रोगबारे जनचेतना फैलाउने र यसबाट पीडित व्यक्तिलाई आफ्नो अनुभव बाँड्ने मञ्च उपलब्ध गराउने उद्देश्यले हरेक वर्ष २५ जुनमा विश्व सेतो दुबी दिवस मनाइन्छ । आउनुहोस् यो रोग के हो, यसका लक्षण, कारण र बच्ने उपायहरू जानौं-

सेतो दुबी के हो
सेतो दुबी एक प्रकारको छालाको विकार हो, जसलाई धेरैले सेतो दागको नामले पनि चिन्छन्। वास्तवमा, यो रोगमा, छालाको सेल मेलानोसाइट्स शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली द्वारा नष्ट हुन्छ। जसका कारण शरीरमा मेलानिनको उत्पादन कम हुन थाल्छ, जसका कारण छालाको रंग हराउछ । जसका कारण विभिन्न भागबाट छालाको रंग हराउन थाल्छ । जसका कारण शरीरका विभिन्न भागमा सेतो दाग देखिन थाल्छ ।

सेतो दुबीका लक्षणहरू
सेतो दुबीको एक मात्र लक्षण शरीरमा दागहरू छन्। यी दागहरू सपाट देखिन्छन् र सुरुमा फिक्का पहेंलो देखिन्छ र पछि पछि, यी दागहरूको रंग समय संग सेतो हुन्छ। अर्कोतर्फ, आकारको बारेमा कुरा गर्दा, सामान्यतया यी दागहरूको आकार अनियमित हुन्छ। सेतो दुबीका कारण हुने यी दागका कारण छालामा जलन, दुखाइ, सुख्खापन वा अन्य कुनै समस्या हुँदैन । तर, दाग भएको ठाउँमा चिलाउनु सामान्य कुरा हो।

सेतो दुबीको मुख्य कारण मेलानोसाइट्स कोशिकाहरूको विनाश हो। यी कोशिकाहरूले छालालाई प्राकृतिक रङ दिन मद्दत गर्छन् तर तिनीहरूको विनाशको कारण, छालाको रंग परिवर्तन हुन थाल्छ, जसले सेतो दागहरू निम्त्याउँछ। सेतो दुबीका अन्य प्रमुख कारणहरू निम्नानुसार छन्-

यदि यो रोगको पारिवारिक इतिहास छ भने सेतो दुबी हुने सम्भावना बढ्छ।

शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली द्वारा मेलानोसाइट्स को उन्मूलन पनि सेतो दुबीको एक कारण हो।

जब शरीरमा अक्सिजन अणु र एन्टिअक्सिडेन्टको सन्तुलन बिग्रन्छ, यसले सेतो दुबीको अवस्था निम्त्याउँछ।
सनबर्न वा कुनै केमिकलका कारण छालामा सेतो दाग देखिन थाल्छ ।