यस वर्षको चाडपर्व नजिकिएसँगै सम्बन्धित सरकारी निकाय र यातायात व्यवसायीहरू अहिले आ–आफ्नो गन्तव्यमा जाने तयारीमा रहेका यात्रुलाई सार्वजनिक सवारीसाधनको व्यवस्थापन गर्ने योजनामा जुटेका छन् । दसैं, तिहार र छठ पर्व मनाउनका लागि नेपालका विभिन्न सहरबाट लाखौं मानिस परिवारसहित घर फर्कने गरेका छन् । पढाइ र रोजगारीका लागि विदेशमा बसेका धेरै व्यक्ति पनि यी चाडपर्वमा स्वदेश फर्किने गर्छन् । त्यसकारण, यी सांस्कृतिक कार्यक्रमले मानिसलाई पुनर्मिलन र रमाइलो गर्ने ठूलो अवसर प्रदान गर्छ ।
सम्भावित खतराहरू
चिल्ला सडक र राम्रो यातायात सेवाको व्यवस्था नहुँदा बर्सेनि धेरै यात्रुलाई यात्रामा कठिनाइ हुने गरेको छ । विगतमा जस्तै यस वर्ष पनि अविरल वर्षाले देशका धेरै सडकमा ठूलो क्षति पु¥याएको छ । वर्षाले गर्दा आएको बाढी र पहिरोजस्ता प्रकोपले सयौं सडक अवरुद्ध भएका छन् । कतिपय सडकको मर्मत सम्भारको काम सम्बन्धित निकायले थाले पनि काम सम्पन्न गर्न अझै समय लाग्नसक्छ । वर्षायाम सकिन नसक्दा सडक भत्किने वा अवरुद्ध हुने जोखिम भने कायमै छ । यस्ता सम्भावित खतरालाई मध्यनजर गर्दै भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय र यसका लाइन एजेन्सीहरूले दसैंको पहिलो दिन घटस्थापनाअघि नै सबै सडक प्याचअप गर्न सक्रिय भूमिका खेल्नुपर्छ ।
लामो तथा मध्यम दूरीका रुटमा यात्रा गर्न यात्रुको बसको टिकटको माग बढ्दै गएपछि भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय, यातायात व्यवस्था विभाग, सडक विभाग, यातायात सञ्चालक र ट्राफिक प्रहरीलगायत विभिन्न सरोकारवालाले आग्रह गरेका छन् । चाडपर्वका लागि सार्वजनिक यातायात व्यवस्थापनका विषयमा छलफल देशका विभिन्न गन्तव्यमा जाने यात्रुको सहजताका लागि केही दिनभित्रै काठमाडौं उपत्यकामा अग्रिम टिकट बुकिङ सुरु गर्ने तयारीमा छन् ।
सञ्चालकले पुराना सवारीसाधन प्रयोग गरेर चाडपर्वलाई कमाउने अवसरका रूपमा लिएको देखिन्छ
यी चाडपर्वमा हरेक वर्ष करिब १५ लाख मानिस काठमाडौं उपत्यकाबाहिर जाने गरेको अनुमान छ । तसर्थ, यति ठूलो संख्यामा यात्रुहरूका लागि सुरक्षित र सुरक्षित यातायात सेवाहरू व्यवस्थित गर्न अधिकारीहरूका लागि चुनौतीपूर्ण कार्य हो । चाडपर्वहरूमा मानिसहरूले धेरै खर्च गर्ने भएकाले चाडपर्वहरूले परिवारका सदस्यहरूबीचको सम्बन्ध बढाउनुका साथै अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन पनि मद्दत गर्छ । त्यसैले, सरकारले धेरैभन्दा धेरै मानिसलाई आवतजावत गर्न प्रोत्साहित गर्न आवश्यक छ ।
भर्खरै भएको सर्वपक्षीय अनौपचारिक बैठकमा उनीहरूले अग्रिम टिकट बुकिङ खोल्ने, अवरुद्ध सडक सफा गर्ने र मर्मत गर्ने विषयमा छलफल गरेका छन् । तर, यातायात सञ्चालकका प्रतिनिधिले सडकमा भग्नावशेष र खाल्डाखुल्डीमा चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । संघीय सरकारले यात्रुलाई रमाइलो यात्रा गर्नका लागि अवरुद्ध सडकहरू यथाशीघ्र मर्मत गर्न स्थानीय सरकारलाई समेत आग्रह गरेको छ । ११औं घण्टामा सडक मर्मतसम्भार गर्ने नराम्रो उदाहरण रहेको छ, जसले गर्दा गुणस्तरहीन काम भएको छ । जिम्मेवार निकायहरूले यस अभ्यासको समीक्षा गर्नुपर्छ र करदाताहरूको पैसालाई सही रूपमा प्रयोग गर्न गुणस्तरीय कामहरू गर्नुपर्छ ।
पूर्व–पश्चिम राजमार्गको नारायणगढ–बुटवल खण्डको सडकको अवस्था दयनीय छ । यात्रुले यस खण्डबाट यात्रा गर्दा असहज महसुस गर्छन् । अहिले सवारीसाधनले १ सय १५ किलोमिटरको दूरी पार गर्न १० घण्टा लाग्छ । विगत ६ वर्षदेखि सडक चौडा बनाउने काम भइरहेको छ । सामान्य अवस्थामा यो सडकबाट चार घण्टामा सवारीसाधन गुड्नसक्छन् । त्यसैगरी, नागढुंगा–नौबिसे–मलेखु–मुग्लिन सडक स्तरोन्नति र विस्तारको काम भइरहेकाले नागढुंगा–नौबिसे–मलेखु–मुग्लिन सडकमा यात्रुले घण्टौंं व्यतित गर्नुपर्ने बाध्यता छ । तर, पछिल्लो समय सडक विस्तारको कामलाई तीव्रता दिन सरकार, ठेकेदार र सरोकारवाला निकायबीच ६ बुँदे सम्झौता भएको छ । ९४ दशमलव ७ किलोमिटर लामो सडकलाई काठमाडौं उपत्यकालाई तराईसँग जोड्ने महत्वपूर्ण व्यापारिक तथा पारवहन मार्ग मानिन्छ । विभिन्न कारणले सडक विस्तारको काम सुस्त रह्यो । सर्वपक्षीय बैठकमा सडक आयोजनालाई तीव्रता दिने सहमति भएको उल्लेख छ ।
सार्वजनिक सवारीसाधनका चालक र सहचालकको अभद्र बोली र व्यवहारबाट यात्रु दिक्क छन्
यात्राका क्रममा यात्रुहरूले अनावश्यक झन्झटको सामना गर्नुपर्ने कुरालाई नकार्न मिल्दैन । उनीहरू असहज यात्रा गर्न बाध्य छन् । सञ्चालनमा रहेका बसहरूमा सिट संख्याभन्दा बढी यात्रु हुनसक्छन् । यसले निश्चित रूपमा यात्रुहरूलाई धेरै असुविधा ल्याउँछ । ढुवानी सञ्चालकले पुराना सवारीसाधन प्रयोग गर्ने गरेका पाइएको छ । उनीहरूले चाडपर्वलाई कमाउने अवसरका रूपमा लिएको देखिन्छ । त्यसैले, चालकहरूले आवश्यक सुरक्षा नियमहरूको पालना नगरी सवारी चलाउन चाहन्छन् । उनीहरूले आफ्नो सवारीसाधनको नियमित मर्मतसम्भारलाई प्राथमिकतामा राखेको देखिँदैन । चाडपर्वमा सवारीसाधनको बढ्दो मागलाई मध्यनजर गर्दै सबै सार्वजनिक सवारीसाधनलाई जुनसुकै बाटोमा गुड्न अनुमति दिइएको छ ।
भाडा
चाडपर्वमा बढ्दो सडक दुर्घटनाको प्रमुख कारण तीव्र गति र मेकानिकल खराबी मानिन्छ । त्यसैले सम्बन्धित निकायले नियमित रूपमा सवारीसाधनको अनुगमन गर्नुपर्छ । सरकारले तोकेको भाडाभन्दा बढी भाडा यात्रुसँग लिनु अर्को ठूलो समस्या हो । तर, सर्वपक्षीय बैठकले तिहारसम्मका लागि विद्यमान यातायात भाडालाई निरन्तरता दिने निर्णय गरेको छ । यस्ता समस्यालाई सम्बोधन गर्न सम्बन्धित निकायले सवारीसाधनलाई कडा निगरानीमा राख्नुपर्छ । र नियम उल्लंघन गर्नेलाई तुरुन्त आवश्यक कानुनी कारबाही गर्नुपर्छ । सरकारी निकायले यातायात सञ्चालकहरू राम्रो सेवा प्रदान गर्न गम्भीर छन् भनी सुनिश्चित गर्न आवश्यक छ । सार्वजनिक सवारीसाधनमा काम गर्ने चालक र सहचालकको अभद्र व्यवहार यात्रुहरू दिक्क भइसकेका छन् भन्ने कुरै छैन । यस विषयलाई पनि गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्छ ।
-सरोज भट्टराई
© 2026 All right reserved to सेताेघर मिडिया नेटवर्क प्रा लि | Site By : Sobij